ریسک و بازده در بورس

ریسک و بازده در بورس

 

همانطور که در مزایای سرمایه‌گذاری در بورس بیان شد، گفتیم که یکی از مزیت‌­های بورس، امنیت و شفافیت می‌­باشد. اما باید توجه داشت لزوم این شفافیت که به معنی اعلام عملکرد و سود و زیان شرکت به سهامداران است و همچنین امنیت که نتیجه قانون­‌های وضع شده برای بازار بورس است به معنی نداشتن ریسک نیست و بازار بورس هم مانند هر نوع بازار دیگری دارای ریسک­‌های خاص خود می­‌باشد.

 

ابتدا باید توضیح داد که ریسک چیست؟

در یک تعریف ساده که فهم آن آسان باشد می‌­توان ریسک را احتمال محقق نشدن پیش­‌بینی‌­ها تعریف کرد.

به عنوان مثال یک سرمایه­‌گذار پیش‌­بینی می‌­کند که ارزش سهام شرکت الکتریک خودرو شرق با نماد معاملاتی #خشرق که در حال حاضر 4713 ریال است تا آذر ماه سال 1399 به بیش از حدود 10 هزار ریال خواهد رسید.

حال اگر این پیش‌­بینی محقق شود، ریسک سرمایه‌­گذاری صفر بوده و پیش­‌بینی محقق شده است. اما اگر ارزش سهام شرکت الکتریک خودرو شرق در آذر سال 1399 به مبلغ 8000 ریال برسد، در این صورت پیش­بینی صورت گرفته با 38% ریسک یا همان احتمال عدم موفقیت، همراه بوده است.

 

پس دو نکته را می‌­توان از تعریف ریسک متوجه شد.

نکته اول اینکه پیش‌­بینی صحیح نقش بسیار مهمی در کاهش ریسک سرمایه‌­گذاری در بورس دارد.

نکته دوم هم این است که چون پیش­‌بینی‌­ها همواره به واقعیت نمی‌­پیوندند، پس تمام سرمایه­‌گذاران در بازار بورس باید توانایی پذیرش ریسک را هم داشته باشند.

البته این ریسک نه تنها در بورس بلکه در تمام بازارهای سرمایه‌­گذاری اعم از طلا، سکه، خودرو، مسکن و ... وجود دارد و هیچ بازاری عاری از ریسک نیست. ممکن است که ریسک یک بازار دارای درصد احتمال کمی باشد، اما به هر حال همواره این ریسک در کنار سرمایه‌­گذاری خواهد بود.

[مطالعه بیشتر: سرمایه­‌گذاری بدون ریسک در بازار بورس]

 

اما ریسک و بازده دو مفهومی هستند که همواره در کنار یکدیگر قرار می‌­گیرند. بازده هم درآمد حاصل ازسرمایه‌­گذاری است که در مزایای سرمایه‌­گذاری در بورس به آن اشاره شد.

بازده = درآمد حاصل از سود سالانه + سود حاصل از افزایش ارزش سهام

 

در کنار گزینه خرید سهام یک شرکت برای سرمایه‌­گذاران در بازار بورس می­‌توان اوراق مشارکت دولتی را نیز در بورس خریداری کرد که به طور متوسط سود سالیانه 20% را ارائه می‌­کند و هیچ­گونه افزایش در ارزش هر برگ اوراق مشارکت اتفاق نمی‌­افتد.

با این حال چه تفاوتی بین خرید سهام شرکت­‌ها و خرید اوراق مشارکت دولتی به جز بازده وجود دارد که برخی از افراد تمایل به خرید سهام شرکت‌­ها و برخی دیگر تمایل به خرید اوراق مشارکت دولتی دارند؟

پاسخ این سوال در مفهوم ریسک نهفته است. در تعریف ریسک بیان شد که ریسک به معنی احتمال محقق نشدن پیش‌­بینی‌­ها است.

به طور مثال اگر پیش­‌بینی‌­ها در خصوص افزایش ارزش سهام شرکت معادن منگنز ایران با نماد معاملاتی #کمنگنز و همچنین پرداخت سود نقدی سالیانه محقق نشود، آیا بازهم سود 40% نصیب سهامداران می‌­گردد. اما پرداخت سود 20% توسط اوراق مشارکت دولتی در هر صورت محقق شده و ریسک آن تقریباً صفر است.

پس در کنار بازده، باید ریسک را هم مد نظر قرار داد و علت تمایل برخی سرمایه­‌گذاران به خرید سهام یک شرکت به جای اوراق مشارکت دولتی، توانایی و پذیرش ریسک و احتمال کسب بازده بیشتر می‌­باشد.

به این علت به بازده، پاداش ریسک هم گفته می‌­شود.

بین ریسک و بازده رابطه مستقیم وجود دارد؛ یعنی کسب بازدهی بیشتر در ازای پذیریش ریسک بیشتر و بالعکس.

 

برای سرمایه‌­گذاری چه میزان ریسک را باید پذیرفت؟

همه سرمایه‌گذاران به دنبال بازده حداکثر در سرمایه‌­گذاری­‌‌های خود هستند اما گفتیم که در کنار بازده، ریسک نیز وجود دارد و هر مقدار که احتمال کسب بازده بیشتر شود، احتمال ریسک نیز بالاتر می‌­رود.

با توجه به رابطه ریسک و بازده، هر سرمایه‌­گذار باید باتوجه به مقدار ریسک­‌پذیری که می­‌تواند تحمل کند، گزینه‌­های مناسب سرمایه­‌گذاری را برای خود انتخاب می‌­کند. به عنوان مثال کسانی که در بازار بورس تحمل پذیرش ریسک را دارند می‌­توانند مستقیماً سهام بخرند اما کسانی که تحمل ریسک بالایی را ندارند می‌­توانند از گزینه‌­های دیگر سرمایه­‌گذاری که ریسک کمتری دارد، مانند اوراق مشارکت دولتی انتخاب کنند.

پس قبل از شروع سرمایه­‌گذاری در بورس باید به یک شناخت از خود رسید تا بتوان به طور مناسب­تری گزینه‌­های سرمایه‌­گذاری را برگزید.

ریسک و بازده باهم نسبت مستقیم ولی نه لزوما خطی دارند و شما باید باتوجه به میزان پذیریش ریسک خود اقدام به سرمایه‌­گذاری کنید.

امروز در بازار بورس و اوراق بهادار گزینه­‌های مختلف با ریسک­‌های بسیار کم تا ریسک‌­های بسیار زیاد برای سرمایه‌­گذاری وجود دارد و تمام افراد با توجه به شرایط خودشان می­‌توانند در این بازار سرمایه‌­گذاری کنند. البته همواره راه­‌هایی برای کاهش ریسک وجود دارد که با دانستن و عمل کردن به آن­ها می‌­توان ریسک را تا حد قابل قبولی کاهش داد.

[مطالعه بیشتر: راه­‌های کاهش ریسک در بازار بورس]

 

افراد ریسک‌­پذیر و افراد ریسک‌گریز

همانطور که گفتیم نخستین گام برای شناخت توانایی‌­های خود برای سرمایه‌­گذاری، آگاهی از میزان پذیرش ریسک یا تحمل ریسک توسط هر فرد است. بر این اساس سرمایه‌­گذاران به دو نوع ریسک‌گریز و ریسک­‌پذیر تقسیم‌­بندی ­می‌­شوند.

البته این نکته را همیشه باید در نظر داشت که اگر یک سرمایه‌­گذار ریسک بیشتری را متحمل می­‌شود، انتظار سود بیشتری را نیز دارد و این نکته از اصول اولیه سرمایه‌­گذاری است.

افراد ریسک­‌پذیر به دلیل اینکه تمایل دارند سود زیادی کسب کنند، تمایلی به سرمایه‌­گذاری در سپرده‌­های بانکی و خرید اوراق مشارکت ندارند. سرمایه‌­گذاری در اوراق مشارکت و سپرده­‌های بانکی دارای ریسک بسیار اندک و سود ثابت و کمی هستند و به همین دلیل افراد ریسک‌­پذیر تمایلی به این سرمایه­‌‌‌گذاری­‌ها ندارند و علاقمند به سرمایه­‌گذاری در بورس هستند.

افراد ریسک‌­پذیر همواره ریسک سرمایه‌­گذاری خود را محاسبه می­‌کنند و اطلاع دقیق از میزان این ریسک برای آن­ها اهمیت زیادی دارد.

افراد ریسک‌­گریز نیز تمایلی به پذیرش ریسک ندارند، به همین دلیل علاقمند به سرمایه‌­گذاری در اوراق مشارکت دولتی و سپرده‌­های بانکی هستند که کمترین مقدار ریسک را دارا بوده و سود ثابتی نیز به همراه خواهد داشت که این مقدار سود تضمین شده است.

البته سرمایه‌­گذاری در بورس اوراق بهادار لزوماً به معنی پذیرش ریسک بالا نیست و در بورس نیز گزینه‌­های سرمایه‌­گذاری متعددی وجود دارد که ریسک بسیار پایینی را دارا هستند.

 


نویسنده : آکادمی خطِ رَوند


اشتراک در شبکه های اجتماعی



مقالات مرتبط


ارسال دیدگاه