تاریخچه پیدایش و شکل‌گیری بورس

تاریخچه پیدایش و شکل‌گیری بورس

 

ابتدا به این نکته بپردازیم که واژه بورس از کجا بوجود آمد. برای توضیح این واژه بهتر است از یک واژه آشنا به نام بانک شروع کنیم.

در اروپا افراد برای انجام معاملات پولی، روی نیمکت‌­های قدیمی میادین شهر می‌­نشستند و مبادلات خود را انجام می‌­دادند. این نیمکت‌­ها در زبان ایتالیایی (banca) نامیده می‌­شود که بعدها این واژه وارد زبان فرانسوی شد؛ یعنی (banque)، سپس این واژه از زبان فرانسوی وارد زبان انگلیسی شد و بانک (bank) نام گرفت.

 

واژه بورس

اما واژه بورس چطور متولد شد؟

واژه بورس از نام اشراف‌­زاده­‌ای به نام «وندر بورس» گرفته شده که در اوایل قرن 15 میلادی در شهر بروژ در کشور بلژیک می‌زیسته و مردم شهر در مقابل خانه او گرد هم می‌آمدند و به دادوستد کالا و پول می‌پرداختند. این نام بعدها به کلیه اماکنی اطلاق شد که محل دادوستد پول، کالا و اسناد مالی و تجاری باشد.

البته در آن زمان این مکان‌­ها دارای نظم و قانون خاصی نبودند و هرکسی می­‌توانست در آنجا خرید و فروش کند. بعد از مدتی قوانین خاصی در این مکان‌­ها حاکم گردید و فقط صرافان، بازرگانان و دلالان حق خرید و فروش در این مکان‌­ها را داشتند. این مکان­‌ها نیز رفته رفته به تالارهای مسقفی تبدیل شدند تا افراد فعال در بورس، به جای معامله در فضای آزاد در زیر این تالارها به معامله بپردازند. بنابراین تالارهای بورس بوجود آمدند.

 

در بورس چه چیزی مبادله می شود؟

برای پاسخ به این سوال باید ابتدا با مفهومی به نام شرکت سهامی آشنا شوید.

بازرگانان در گذشته همواره به دنبال راهی بودند که بتوانند ضرر و زیان­‌های ناشی از عوامل مختلف مانند سیل، آتش سوزی، زلزله، دزدی، غارت،کاهش ارزش اجناس و کالاها و... را کاهش دهند. بدین منظور به فکر شراکت با افراد دیگر افتادند تا در صورت ضرر و زیان، تمام بار مالی به دوش یک شخص نباشد.

شریک‌کردن افراد در یک کسب و کار باعث بوجود آمده ایده شرکت سهامی شد که به معنی سهیم شدن افراد مختلف در یک شرکت می­‌باشد. در یک شرکت سهامی افراد به نسبت سهم خود، متحمل ضرر شده یا از سود شرکت، نفع می‌­برند.

اولین شرکت سهامی دنیا، شرکت ماسکوی (Muscovy) بود که در سال 1553 میلادی در شهر مسکو روسیه تاسیس شد.

شرکت‌­های سهامی نیز به دو دسته شرکت­‌های سهامی عام و شرکت­‌های سهامی خاص تقسیم­‌بندی می­‌شوند.

شرکت‌هایی که موسسین آن­ها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می‌­کنند، شرکت سهامی عام نامیده می‌­شوند. به عبارت دیگر شرکت‌هایی که سهام آنها در دست عموم مردم باشد ( 51% سهام به بالا) سهامی عام گفته می‌شود. شرکت‌هایی هم که تمام سرمایه آن در موقع تاسیس منحصراً توسط موسسین تامین گردیده است؛ شرکت سهامی خاص نامیده می‌‌شوند. سهام این شرکت‌ها در اختیار عموم مردم نیست.

البته برخی از شرکت‌­های نیز برای جذب سرمایه­‌های مالی بیشتر به منظور توسعه کسب و کار خود، شرکاء جدید گرفتند و برای این کار در محلی به نام بورس شرکت‌­ها و سرمایه­‌گذاران باهم ارتباط برقرار می‌­کردند و دارندگان پول، سهام شرکت‌­ها را می‌­خریدند و بدین شکل، شرکت­‌ها نیز سرمایه جذب می­‌کردند و می‌­توانستند کسب­‌و­کار خود را گسترش دهند.

> اولین بورس اوراق بهادر جهان در سال 1602 میلادی در شهر آمستردام هلند تشکیل شد و کمپانی هند شرقی نیز سهام خود را در این بورس عرضه کرد.

> در سال 1773 میلادی معامله‌­گران انگلیسی در شهر لندن، ساختمانی را برای بورس خود خریداری کردند و از آن پس در این ساختمان به معامله و دادوستد پرداختند و فصل تازه­‌ای برای بورس شروع شد. درنهایت در سال 1801 میلادی بورس لندن به طور رسمی فعالیت خود را شروع کرد.

> سومین بورس دنیا، یعنی بورس نیویورک در 17 ماه می 1792 میلادی توسط 24 کارگزار بازار سهام در خیابان وال استریت نیویورک تشکیل شد. این توافق­نامه در زیر درخت چنار به امضاء 24 کارگزار رسید. تا قبل از این توافق­نامه، معامله در زیر درخت چنار و به صورت غیررسمی انجام می­شد که پس از این توافق­، بورس نیویورک به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.

در حال حاضر در بورس اکثر کشورها سهام شرکت‌­ها، اوراق مشارکت، اوراق قرضه دولتی و خصوصی، انواع کالا و ارزهای دنیا مبادله می‌­شوند.

پس از افتتاح بورس در کشورهای بزرگ دنیا، رفته رفته تمام کشورها بورس را در کشور خود راه­‌اندازی کردند و در حال حاضر اکثر کشورهای دنیا دارای بازار بورس هستند.

 


نویسنده : آکادمی خطِ رَوند


اشتراک در شبکه های اجتماعی



مقالات مرتبط


ارسال دیدگاه